6 minutes reading time (1116 words)

10 tips voor het Brein & Talentontwikkeling…

9

Het vakblad De Voetbaltrainer heeft een interview gehouden met Jelle Jolles, hoogleraar Hersenen, gedrag & educatie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Het interview bestaat uit vijf delen en dit is wat je als trainer/coach moet weten over hersenen & talentontwikkeling..

 Laat ik eerst beginnen met de tien tips!

1. Zorg dat kinderen veel en vaak nieuwe technieken leren.

2. Gebruik andere balsporten om nieuwe vaardigheden aan te leren

3. Laat jeugdspelers 'pielen', eigen trucjes bedenken voor een vergroot balinzicht en spelinzicht.

4. Zorg voor veel afwisselingen in de oefenstof: kinderen kunnen hun aandacht er nog niet zo lang bij houden. Laat hen 'spelen' in de voetbaltraining! Oftwel DelibertePlay

5. Laat kinderen verwoorden wat het doet. Om zo beter te leren communiceren.

6. Help het kind om doelen te stellen en stimuleer onder woorden te brengen: Wat zou er gebeuren als…'

7. "Een langzaam groeiende boom kan uiteindelijk de hoogste boom worden" sluit daarom talenten nog niet te snel uit!

8. Het is essentieel dat er niet alles van een talent verwacht kan worden, houdt rekening met zijn leeftijd!

9. Laat spelers niet te lang op de tenen lopen, omdat hij bijvoorbeeld bang is om te falen of omdat hij geen fouten mag en durft te maken.

10. Maak spelers nieuwsgierig!

Maar waar zijn deze tien tips op gebaseerd?

Het alle belangrijkste volgens Jolles is de persoonlijke groei van het talent. Ouders, coaches en docenten zijn verantwoordelijk om de voorwaarden te creëren waarbinnen de kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Vervolgens is het de kunst om talenten nieuwsgierig te maken. Nieuwsgierigheid is essentieel voor een optimale ontwikkeling van talent van kinderen. Het is daarom belangrijk voor trainer/coach om voor verbreding te zorgen. Richt dus niet alleen op zaken als techniek of tactiek maar ook op lichamelijke ontwikkeling en communicatie. Deze visie weerspiegelt Jolles ook in de titel van zijn boek 'Ellis en het verbreinen'. Ellis, in de titel van Jolles' boek, verwijst naar het gelijknamige kinderboek 'Alice In Wonderland'. Dit boek gaat over het meisje Alice en daarin draait het om nieuwsgierigheid, verwondering, de ontplooiing van talent, dialoog en communicatie.

Lange tijd werd gedacht dat hersenen rond het twaalfde jaar, zo goed als volgroeid zijn. Recente onderzoeken wijzen uit dat hersenen zich tot ver na het twintigste jaar door ontwikkelen. Bepaalde hersensystemen zijn klaar in de kindertijd, zoals de systemen die nodig zijn voor simpele motorische vaardigheden. Pas in de midden en late adolescentie ontwikkelen de complexe hersensystemen zich. Zo hebben kinderen van tien tot veertien jaar minder plannings- en keuzevaardigheden dan volwassenen. Belangrijke gebieden in de hersenen worden pas op latere leeftijd ontwikkeld. Dit is bijvoorbeeld nodig voor visueel-ruimtelijk waarnemen en tegelijk het verwerken van een verbale opdracht en de complexe motorische handeling die daar het gevolg van is. Het is dan ook essentieel dat er niet alles van een talent verwacht kan worden. Zo kan een speler er wel uitzien als achttien en fabelachtige passes geven, alerter is en beter speelt dan veel leeftijdsgenoten, maar eigenlijk is het nog een tiener op het gebied van zelfevaluatie, keuzes maken, zelfinzicht en sociaal gedrag op het veld. Die speler heeft nog veel steun en sturing nodig om verder te komen. De coach moet zulke spelers helpen bij het schaven aan de vele aspecten van complexe gedrag dat nodig is om een totale voetballer te worden. Ook moeten jongeren soms rebelleren in hun jeugd, soms zelfs tot ze twintig zijn. Het is dan belangrijk dat trainer/coaches geen dingen gaan verbieden maar meer inzicht geven in de consequenties van hun gedrag.

Kinderen die achter lijken te lopen, kunnen dit in een later stadium inhalen. Zij kunnen uiteindelijk meer groeipotentie blijken te hebben dan leeftijdgenoten die deze vaardigheid in een eerder stadium al goed beheersen'. Om dit mooi te illustreren gebruikt Jolles de volgende metafoor; "Een langzaam groeiende boom kan uiteindelijk de hoogste boom worden". De moeilijkste vraag voor clubs en scouts blijft natuurlijk of het ene talent nu wel of niet een goede voetballer wordt. Volgens Jolles wordt dit bepaald door de hoeveelheid ervaring van de speler, de stimulans van thuis en zijn of haar cognitieve inzicht. Maar ook communicatie met trainer en scheidsrechter. Hij adviseert coaches dan ook om niet alleen te focussen op het voetbaltechnische/tactische gebied. Een gevolg kan namelijk zijn, zo geeft hij in de metafoor aan: "Een snel groeiende boom kan vroegtijdig omvallen of afsterven". Een technische excellente speler is dan ook geen garantie voor succes, hij of zij moet in balans zijn want anders kan het talent zomaar 'omvallen' of 'afsterven'.

Talent is volgens Jolles breder dan alleen excellente motorische vaardigheden. Zo moet een talent informatie die binnenkomen via de verschillende zintuigen efficiënt worden vastgehouden in het werkgeheugen. Deze prikkels moeten vervolgens worden vergeleken met eerdere opgeslagen informatie. Dus verbanden leggen tussen verschillende situaties. Daarnaast een groot lerend vermogen. Het is voor de coach ook de kunst om de spelers nieuwgierig te maken voor het voetbalspel. Zodat de speler meer open staat voor de vele inspirerende dingen die het voetbal te bieden heeft. Dit kan door spelers op meerdere posities te laten spelen. Hierdoor heeft een kind de mogelijkheid om ook andere vaardigheden te ontwikkelen waarin misschien grote potentie schuilt. Daarbij mag je als coach nog niet verwachten dat een tien- of veertienjarige in alle opzichten de topprestaties en focus heeft van een volwassene. Dit heeft te maken moet de ontwikkeling van de hersenen. Communicatie en evaluatie is daarin het sleutelwoord.

Voor een trainer-coach is het belangrijk om het brein van kinderen te prikkelen. Niet alleen op voetbaltechnische of voetbal tactisch maar ook op het gebied van motivatie en beleving. Om dit te bewerkstelligen moet een volwassene drie belangrijke rollen vervullen richting het kind. Zo is het belangrijk om het kind te steunen, sturen en inspiratie geven, hem stimuleren en voorwaarden creëren voor zijn ontwikkeling. Help daarbij het kind om doelen te stellen en zichzelf de vraag te stellen: wat wil ik eigenlijk? Of waar wil ik heen? Jonge talenten hebben zeker tot hun twintigste sturing nodig. Jolles geeft dan ook het advies om te helpen met het maken van keuzes. 'Neem niet de beslissing voor de jongeren, maar help hem de mogelijkheden in kaart te brengen en stimuleer de jongeren onder woorden te brengen: wat zou er gebeuren als..'. Het gaat immers niet om het overbrengen van de stof, maar om gedragsverandering bij het kind; het gaat om diens talentontwikkeling en persoonlijke groei. Daarbij waarschuwt Jolles dat het niet goed als een speler constant op zijn enen moet lopen om aan de verwachtingen te voldoen. Want ontwikkelt een speler angst, omdat hij bang is om te falen of omdat hij geen fouten mag en durft te maken? Dan zal het de voetballer niet de top halen....

De SMARTFIT
Dommer worden tijdens een zonvakantie….