5 minutes reading time (925 words)

De rol van Intelligentie en groeipotentieel

184

Wat is nu intelligentie? En wat zegt dit over het groeipotentieel van het brein? 

Het begrip intelligentie is geen vaststaand begrip. Er zijn verschillende theorieën en visies op wat nu intelligentie precies is. Zo stelt wetenschapper Alfred Binet dat intelligentie het vermogen is om te begrijpen, redeneren en te bedenken. De definitie van Wechsler sluit hier bij aan door te stellen dat intelligentie de capaciteit is om de wereld te begrijpen en ermee om te gaan. Echter het is soms lastig voor sommige mensen of sporters om de wereld te begrijpen en er mee om te gaan, bekijk het volgende filmpje maar eens..

Dit filmpje over Balotelli is natuurlijk met een knipoog. Dit lijkt allemaal zeer knullig, maar als het op voetbal aankomt is hij natuurlijk zeer intelligent in vergelijking met een amateur die in de kelderklasse speelt. Echter het vermogen om te begrijpen, redeneren en bedenken zal bij een amateurvoetballer die dagelijks werkzaam is met zijn hoofd beter ontwikkeld zijn als bij Balotelli.

Het opleidingsniveau wordt vaak al snel gekoppeld aan de intelligentie van mensen. Hier is aan de Universiteit van Groningen uitgebreid onderzoek naar gedaan. Lang is gedacht dat een perspectiefrijke sportcarrière ten koste zou gaan van schoolprestaties. Uit het onderzoek van de RUG blijkt dat circa 70 procent van de talenten een schoolopleiding op HAVO en VWO niveau volgt. Het landelijke gemiddelde is 44 procent. Daarnaast zijn toptalenten minder vaak tevreden met een 5.5 en blijven ze minder zitten. Marije Elferink- Gemser zegt in een artikel in de Volkskrant dat er nog een werkelijk verschil is tussen top en gewone talenten. 'Zo weten toptalenten beter wat ze op het veld moesten doen en dat vervolgens ook doen. Dat is dus de vertaling van het cognitieve in de sportsituatie, in tactische vaardigheden, in positie kiezen en in besluitvorming. Ze hebben allemaal een basisniveau maar de toppers zijn gewoon beter omdat ze onder druk sneller beslissende acties kunnen maken'.

In het schoolsysteem wordt er veelal getest op intelligentie middels een IQ test. Deze testbatterijen zijn vaak wetenschappelijk goedgekeurd en geven duidelijk de sterke en zwakke punten aan van een persoon. Echter er is behoorlijk wat kritiek op deze testen, zo toont M. Delfos aan. In het boek 'Het IQ en de intelligentie, de illusie van meten' worden zeer inzichtelijke visies benoemd op intelligentie en groeipotentieel. Lev Vygotsky is een wetenschapper die verschillende modellen beschreef over de wijze waarop kinderen zich ontwikkelen. In het onderstaande plaatje staat het model: Zone van naaste ontwikkeling (N) en de Zone van actuele ontwikkeling (A). De zone van naaste ontwikkeling beschrijft de mentale functies die aan het rijpen zijn en die het kind nog niet zelfstandig kan uitvoeren. Het gaat om de aanwezige potenties die via oefenen met, en stimulans van een ander over kunnen gaan naar de zone van actuele ontwikkeling. De zone van actuele ontwikkeling behelst het ontwikkelingsniveau van de mentale en cognitieve functies van een kind, waarbij het kind zelfstandig problemen op kan lossen via gerijpte functies die het kind zonder hulp van derden uit kan voeren. Simpel gezegd, dat wat je al kan in je eentje is de actuele ontwikkeling en waar je nog wat hulp bij nodig hebt en het dan wel aan kunt, dat is de naaste ontwikkeling. In het plaatje zijn de zone van naaste ontwikkeling (N) en de zone van actuele ontwikkeling (A) in evenwicht met elkaar. Via het overlappende gebied gaan de potenties met oefenen en stimulans over naar zelfstandig vertoonde vaardigheden in de zone van actuele ontwikkeling. Echter er zijn ook situaties waarbij de N en A niet aan elkaar gelijk zijn. Mocht je hier meer over willen weten dan raad ik je het boek van Martine F. Delfos aan (ISBN: 9789085600770).

Bij IQ testen of andere vormen van psychologische testen wordt meestal de zone van Actuele ontwikkeling (A) in beeld gebracht. Terwijl de Zone van naaste ontwikkeling (N) compleet wordt overgeslagen.Vygotsky pleit dat het kind juist getest moet worden op de leerbaarheid(N).Onder leerbaarheid wordt de mate verstaan waarin een leerling profijt weet te trekken uit leerervaringen. In tegenstelling tot de klassieke intelligentietest worden tijdens de afname van dynamische testen op groeipotentieel hulp en feedback verstrekt, oplossingsstrategieën aangereikt en transfertaken aangeboden. De hersens leren hier dan door herhalingen, het toepassen van het geleerde principe en via het uitdenken van een principe, oftewel via begrijpen.

Veel van wat hierboven is beschreven is ook goed te koppelen aan de ontwikkeling van talenten binnen de sport. Want uiteindelijk is spelintelligentie van cruciaal belang voor welk talent dan ook. Scouts en trainers kijken vaak naar de zone van Actuele ontwikkeling (A). Gelukkig zijn er al vele opleiders die vooral oog hebben voor Zone van naaste ontwikkeling (N). De trainers/coaches dagen spelers dan ook uit met verschillende strategieën. Nu geef ik ook als eerste toe dat het meten en het in kaart brengen van de N best lastig is in de sport. Al denk ik dat vele trainers en coaches steeds meer er van bewust worden dat het vooral draait om het groeipotentieel in plaats van de actuele status. Iets waar het onderwijs naar mijn idee nog wat in achterloopt.

Ik wil wederom even afsluiten met een knipoog filmpje, dit keer van Memphis Depay die geen heel intelligente indruk achterlaat: 

Bronnen:

Delfos, Martine. Het IQ en de intelligentie : de illusie van meten. Amsterdam: uitgeverij SWP, 2020. Print.

Jonker, Laura & Elferink-Gemser, Marije & Visscher, C. (2011). The role of self-regulatory skills in sport and academic performances of elite youth athletes. Talent Development and Excellence. 3. 263-275. 

Het Mysterieuze Wielrenner Brein.
De 5 best gelezen blogs van Sportbrein.
 

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://sportbrein.com/