6 minutes reading time (1106 words)

De Theorie van Kleurtjes in Trainingen + APP.

182

Kleuren gebruiken in trainingen wordt veelal gelinkt met cognitief trainen. Maar wat is nu die link? Daarnaast deel ik een zeer interessante App die gebruikt kan worden in trainingen..

Het gebruik van verschillende kleuren in de vorm van pionnen, hesjes, hoofdbandjes of SMARTGOALS worden steeds populairder in voetbaltrainingen. Verschillende trainers gebruiken deze vormen tijdens trainingen. Een bekend voorbeeld is Julian Nagelsmann. Hij staat bekend om vernieuwende oefenstof. De echte winst zit hem in het vergroten van wat Nagelsmann 'de cognitieve snelheid' noemt. Hij wil dat zijn spelers sneller reageren op veranderende situaties in het veld. Anders gezegd: hij traint meer de hersenen van zijn spelers dan hun voeten en benen (De Correspondent).

Alfred Schreuder werkte in het verleden als assistent van Julian Nagelsmann, de huidige hoofdtrainer van Red Bull Leipzig.'Net als de spelers de oefening doorhebben, doen we weer wat anders', vertelde de Nederlandse trainer in gesprek met NRC. 'We proberen de spelers in stresssituaties te brengen. We doen bijvoorbeeld een positiespel met een verdedigende partij in het midden, met daaromheen vier doelen waarop de verdedigers kunnen scoren als ze de bal hebben. Alle doelen hebben een verschillende kleur. Hebben ze de bal veroverd, dan roepen we bij welke kleur ze kunnen scoren. Door die veranderende omstandigheden moeten ze continu nadenken, wat vermoeiend is. Een soortgelijke oefeningen is ook goed mogelijk met SMARTGOALS, zoals hier bij Heracles: 

 Er zijn ook genoeg andere oefeningen te bedenken waarbij kleuren op een andere manier gebruikt kunnen worden. Om te begrijpen wat de kleuren nu toevoegen is het belangrijk om even terug te gaan naar de basis. Voetballen is het voortdurend omgaan met complexe veranderende omgeving. Om de oplossingsgerichtheid te trainen kan de trainer spelen met de manier van scoren, bepaalde spelregels, afmetingen van het veld of externe tools. Dit om in een verwachte situatie te komen, zodat spelers (on)bewust weten wat te doen.

Impliciet Leren en Externe Focus.

Er zijn verschillende manieren van leren. Onbewust leren is het belangrijkste kenmerk van impliciet leren, dit kan doormiddel van trucjes of verschillende regeltjes. Hiertegenover staat expliciet leren waar trainers en coaches de kennis over de handeling naar het uitvoeren van de handeling vertalen. Uit de promotiestudie van de Nederlandse onderzoeker Lot Verburgh blijkt dat talentvolle sporters meer kunnen leren in een kortere periode als er gebruikt wordt gemaakt van impliciet leren. Een belangrijke onderdeel van impliciet leren is Externe Focus. Bij externe focus richt de sporter zijn aandacht tijdens het uitvoeren van de taak op een punt buiten zichzelf in plaats van op de beweging (Interne Focus). In een studie van Zachry et al (2005) is er onderzoek gedaan naar het nemen van vrije worpen in basketbal bij proefpersonen met enige basketbalervaring. Van de proefpersonen werd gevraagd om zich te concentreren op de polsbeweging (Interne focus) of op de ring van de Basket (Externe focus). De onderzoekers concludeerden dat proefpersonen significant trefzekerder waren wanneer de aandacht op de ring van de basket was gericht dan wanneer de aandacht op de polsbeweging was gericht.

Met Sportbrein ben ik een groot voorstander van SMARTGOALS in trainingen. Met deze interactieve trainingstool is het gedrag van spelers zeer goed te sturen. Doormiddel van Externe focus dwing je spelers op een impliciete manier bewegingen of keuzes te laten maken. Dit kan in veel verschillende vormen, bijvoorbeeld in 1 tegen 1 of in het aanleren van bewegingen. Daarnaast zijn er ook complexe oefeningen mogelijk. Dit is zeer afhankelijk van de wensen van de trainer / opleider. Niet elke trainer heeft de luxe van SMARTGOALS of soortgelijke producten. Verschillende kleuren pionnen of hesjes kunnen ook veelvuldig gebruikt om spelers te sturen. 

Kleuren en Creativiteit.

Er is een leuk onderzoek gedaan met kleuren, associaties en creativiteit. Nemeth en zijn collega's hebben proefpersonen verschillende woorden aangedragen. De opdracht was vervolgens te antwoorden met het eerste woord dat ze te binnen schiet. Ze ontdekte al snel dat mensen met saaie associaties komen. Bijvoorbeeld bij het woord 'blauw' zegt men lucht. Als iemand 'groen' zegt dan zeggen ze 'gras'. Maar er gebeurde iets leuks in het tweede deel van het experiment. Dit keer werd er een blauwe dia getoond, vervolgens riep de onderzoeksassistent 'groen'. Er gebeurde iets vreemds. Toen Nemeth vroeg om te associëren op de kleur, werden proefpersoenen plotseling veel creatiever. Door de contradictoire informatie schrikt de proefpersoon op, op dezelfde wijze als fouten doen opschrikken. Hierdoor wordt men op een andere manier bij de zaak betrokken. Ze stapte uit het normale denkpatroon (want waarom zou je anders gaan denken als dingen gaan zoals verwacht?). Als iemand de verkeerde kleur roept, worden de gewone mentale processen verstoord. Opeens komen we op associaties en verbanden die anders nooit bij ons zouden opkomen.

Deze theorie kan de oefening van Alfred Schreuder verklaren in het begin van deze blog (Alle doelen hebben een verschillende kleur. Hebben ze de bal veroverd, dan roepen we bij welke kleur ze kunnen scoren.) Hierdoor worden spelers gedwongen om uit het normale denkpatroon te stappen. Nemeth concludeert uit zijn associatie onderzoek dat mensen opeens op verbanden komen die anders nooit bij ons zou opkomen. Op deze manier proberen Schreuder en Nagelsmann spelers creatiever te maken door spelers te voorzien van contradictoire informatie. Ik moet er direct bij vermelden dat ik dit niet kan bevestigen, het is slechts een hypothese die ik baseer op de informatie van Schreuder en de wetenschappelijke kennis.

Maar wat is dan het raakvlak met cognitief trainen? Impliciet leren met daaronder het kopje Externe focus zijn termen die vaak gebruikt onder de noemer 'brein training'. Vanuit Sportbrein gebruik ik deze termen ook veelvuldig. Een belangrijke nuance is dat Impliciete leervormen en Externe focus veelvuldig al terug komen in reguliere trainingen. Echter zijn trainers hier vaak niet bewust van. Neem bijvoorbeeld het toepassen van extra regels of heel simpel de afmetingen van het veld. Sommige trainers maken (On)bewust de velden soms klein, waardoor spelers weinig tijd en ruimte krijgen om keuzes te maken. Hierdoor worden spelers impliciet gedwongen om keuzes te maken, wat automatisch kan betekenen dat de technische vaardigheden verder worden ontwikkeld. 

SwitchedOn

Ik wil deze blog afsluiten met een App die gebruikt kan worden voor Externe focus. Dit is de SwitchedOn app. Het werkt door willekeurige signalen te geven op een smartphone of tablet in de vorm van kleuren, cijfers en pijlen die gebruikers associëren met verschillende acties of bewegingen. Bekijk hier de trailer van deze app:

Verburgh, L. (2015). Neurocognitive functioning in talented soccer players: A challenge for more sedentary children? 

Zachry, Tiffany & Mercer, John & Bezodis, Neil. (2005). Increased movement accuracy and reduced EMG activity as a result of adopting an external focus of attention. Brain research bulletin. 67. 304-9. 10.1016/j.brainresbull.2005.06.035. 

De 5 best gelezen blogs van Sportbrein.
Dit is de relatie tussen Cognitie, Fitheid en Veld...
 

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://sportbrein.com/