5 minutes reading time (914 words)

Dit is het effect van een (Ultra)Marathon op het Brein.

198

64 opeenvolgende dagen een gemiddelde afstand van 70,1 km per dag, dat wil zeggen 1,7 marathonafstanden per dag hardlopen en wandelen. Lees hier wat de effecten ervan zijn op de hersenen van deze sporters...

De meeste blogs die ik in de afgelopen jaren voor Sportbrein geschreven heb gaan veelal over het brein van een teamsporter. Dus hoe gaat ons brein om met een dynamische situatie?  Zoals iedereen wel weet zijn er ontzettend veel sporten, in teamverband maar ook een aanzienlijk deel individueel. Zwemmen, fietsen en hardlopen of een combinatie van de drie in Triatlon is slechts een kleine selectie van de vele mogelijkheden om individueel een (duur)sport te doen. De vraag is wat zijn de effecten op het brein tijdens het beoefenen van deze duursporten? Lees hieronder een kleine selectie van verschillende wetenschappelijke studies. 

Laat ik beginnen met de meest extreme vorm van duursporten namelijk de UltraMarathon. De TransEurope-Footrace is een wedstrijd waarbij een groep van 67 duursporters met een gemiddelde leeftijd van 50,7 jaar, variërend van 26 tot 74 jaar en bestaande uit 11 vrouwen en 56 mannen uit 12 landen, dwars door Europa lopen / rennen. Hun doel was om 4.487 km (2.788 mijl) af te leggen in 64 dagen zonder rustdag. Daarvoor moesten ze gedurende 64 opeenvolgende dagen een gemiddelde afstand van 70,1 km per dag af te leggen, dat wil zeggen 1,7 marathonafstanden per dag (minimum: 44 km / dag, maximum: 95,1 km / dag). Zoals je wel kunt verwachten heeft dit een zware impact op het lichaam. De fysiologische afname van het hersenvolume tijdens een normale veroudering is minder dan 0,2% per jaar. Echter deelnemers aan de UltraMarathon lieten een vermindering zien van ongeveer 6% tijdens de 2 maanden. Onderzoeker Wolfgang Freund en zijn collega's concludeerde dit aan de hand van MRI scans. Echter deze schade was niet blijvend, maar het duurde toch nog wel 8 maanden voordat het volume weer op het normale peil was. Teveel teveel water en te weinig inname van eiweitten werden als oorzaken van de krimp genoemd.

Een Ultramarathon is misschien wel een heel extreem voorbeeld aangezien dit maar voor een klein groepje mensen geldt. Maar wat is het effect van een Marathon? Deze afstand is veel toegankelijker en ook populair bij veel sportliefhebbers. De Duitse onderzoeker Juliane Herm heeft met haar collega's gekeken welke effecten een Marathon kan hebben op het Sportbrein. Hiervoor selecteerden de onderzoekers 110 ervaren sporters die 2 dagen voor en na de marathon een MRI scan ondergingen. De onderzoekers vonden dat elke zevende duursporter  aanwijzingen vertoonden van een beschadiging van de witte stof in de hersenen. Myeline (Witte stof) is de isolatie die zenuwvezels omhult en de signaalsterkte, snelheid en nauwkeurigheid verhoogt. Hoe meer signalen er afgevuurd worden, hoe meer myeline dat circuit optimaliseert, en hoe sterker, sneller en vloeiender onze bewegingen en gedachten worden. Echter dit onderzoek heeft wel zijn beperkingen aangezien het individuele trainingsniveau niet is vastgelegd en de resultaten daardoor beïnvloedt zijn. Daarnaast zijn de gegevens verkregen bij atleten van middelbare leeftijd en kan het bij jongere mensen anders zijn.

Echter een Marathon rennen is ook niet iedereen gegeven. Veel mensen kiezen hun eigen wijze van bewegen, kortstondig of meer gericht op duursport. Kirk Ericson van de Universiteit van Pitssburgh heeft 120 ouderen tussen de 55 en 80 jaar onderzocht op het effect van duurtraining. De proefpersonen werden ingedeeld in een sport- en controlegroep, waarbij de sportgroep 3 keer per week 40 minuten duurtraining moest doen en de controlegroep slechts lichte rekoefeningen. Na één jaar was de hippocampus (De hippocampus speelt een belangrijke rol bij de opslag van informatie en herinneringen in het geheugen en de ruimtelijke oriëntatie) van de rek- en strekgroep gemiddeld met 1,4% geslonken. In de sportgroep was de hippocampus gemiddeld 2% gegroeid! De controlegroep had het normale proces doorlopen van het ouder worden (gemiddeld 1 a 2% krimp per jaar). De sportgroep had niet alleen het krimpen voorkomen, maar zelfs weten om te keren naar groei.

Sporten is dus niet alleen goed voor het lichaam maar ook voor de hersenen. Dit is geen nieuw gegeven en algemeen bekend. In het onderzoek van Ericson werd dit ook bevestigd. Echter naarmate de inspanning zwaarder wordt zal ook de belasting op het brein toenemen. Gelukkig is deze 'schade' niet blijvend en is het brein ook weer adaptief dat het zichzelf kan herstellen. Als afsluiter het filmpje neuropsycholoog en Professor Erik Schreder die verteld over de positieve effecten van bewegen op het brein:

Bronnen:

Erickson KI, Voss MW, Prakash RS, Basak C, Szabo A, Chaddock L, Kim JS, Heo S, Alves H, White SM, Wojcicki TR, Mailey E, Vieira VJ, Martin SA, Pence BD, Woods JA, McAuley E, Kramer AF. Exercise training increases size of hippocampus and improves memory. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Feb 15;108(7):3017-22. doi: 10.1073/pnas.1015950108. Epub 2011 Jan 31. PMID: 21282661; PMCID: PMC3041121.

Freund, Wolfgang & Faust, Sonja & Birklein, Frank & Gaser, Christian & Wunderlich, Arthur & Mueller, Marguerite & Billich, Christian & Juchems, Markus & Schmitz, Bernd & Grön, Georg & Schütz, Uwe. (2012). Substantial and reversible brain gray matter reduction but no acute brain lesions in ultramarathon runners: Experience from the TransEurope-FootRace Project. BMC medicine. 10. 170. 10.1186/1741-7015-10-170.

Herm J, Haeusler KG, Kunze C, Krüll M, Brechtel L, Lock J, Heuschmann PU, Haverkamp W, Heekeren H, Liman T, Endres M, Fiebach JB, Jungehulsing GJ. MRI Brain Changes After Marathon Running: Results of the Berlin Beat of Running Study. Int J Sports Med. 2019 Dec;40(13):856-862. doi: 10.1055/a-0958-9548. Epub 2019 Sep 10. PMID: 31505701. 

Links of Rechtsbenig, dit Voorkeursbeen is in het ...
‘BreinTraining’ bij voetballers, wat een Onzin!
 

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://sportbrein.com/