3 minutes reading time (515 words)

Hersenen & Talentontwikkeling deel 1

12

Ook in vakliteratuur komt er steeds meer aandacht voor cognitie en sport. Zo heeft het blad de voetbaltrainer een interview gehouden met Jelle Jolles, hoogleraar Hersenen, gedrag & educatie aan de Vrije Universiteit. In 5 delen wordt er ingezoomd op de ontwikkeling van de hersenen. In dit artikel de samenvatting van deel 1 & 2.  

 In 2011 verscheen de tweede druk van Jolles' boek 'Ellis en het verbreinen' over talentontwikkeling van kinderen en jeugdigen. Hij gaat dieper in op wetenschappelijk onderzoek naar hersenen en hersenfuncties en wat dit betekent in de dagelijkse praktijk. In de visie van Jolles staat de persoonlijke groei centraal. Ouders, coaches en docenten moeten de voorwaarden creĆ«ren waarbinnen de kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Ellis in de titel van Jolles' boek verwijst naar het gelijknamige kinderboek 'Alice In Wonderland'. Dit boek gaat over het meisje Alice en daarin draait het om nieuwsgierigheid, verwondering, de ontplooiing van talent, dialoog en communicatie. Nieuwsgierigheid is essentieel voor een optimale ontwikkeling van talent van kinderen. Het is daarom belangrijk voor trainer/coach om voor verbreding te zorgen. Richt je dus niet alleen op zaken als voetbal en balbeheersing maar ook op lichamelijke ontwikkeling en communicatie.

Deel 2 gaat over dat hersenen langer doorrijpen dan werd gedacht en de betekenis voor het opleiden van jeugdvoetballers. Lange tijd werd gedacht dat hersenen rond het twaalfde jaar, zo goed als volgroeid zijn. Recente onderzoeken wijzen uit dat hersenen zich tot ver na het twintigste jaar door ontwikkelen. Bepaalde hersensystemen zijn klaar in de kindertijd zoals de systemen die nodig zijn voor simpele motorische vaardigheden. Pas in de midden en late adolescentie ontwikkelen de complexe hersensystemen zich. Zo hebben kinderen van tien tot veertien jaar hebben minder planning en keuze vaardigheid dan volwassenen. Tertiaire gebieden in de hersenen worden pas op latere leeftijd ontwikkeld. Dit is bijvoorbeeld nodig voor visueel, ruimtelijk waarnemen plus tegelijk het verwerken van verbale opdracht en de complexe motorische handeling die daar het gevolg van is.

Jolles benoemt het voorbeeld van een talentvolle zestienjarige voetballer. Veel coaches beschouwen deze speler als een volwassene, omdat hij eruitziet als achttien, fabelachtige passes kan geven, alerter is en beter speelt dan veel leeftijdsgenoten. Mar eigenlijk is hij nog een tiener op het gebied van zelfevaluatie, keuzes maken, zelfinzicht en sociaal gedrag op het veld. Die speler heeft nog veel steun en sturing nodig om verder te komen. De coach moet zulke spelers helpen bij het schaven aan de vele aspecten van complexe gedrag dat nodig is om een totale voetballer te worden. Ook moeten jongeren soms rebelleren in hun jeugd, soms zelfs tot hij twintig is. Het is dan belangrijk dat trainer/coaches geen dingen gaan verbieden maar geef inzicht in de consequenties van hun handelen.

Als ik nu terugblik op mijn eerste tijd als trainer-coach dan had ik sommige zaken anders kunnen aanpakken. Mijn eerste elftal was de D1 (onder de 13), waarbij ik soms lastige termen gebruikte, die pas geschikt zijn voor jong volwassenen. Het is belangrijk om te weten wat je wel en vooral niet kunt vragen van de spelers. In het volgende artikel komen deel 2 & 3 aan bod.

De Rallysport
Skateboarden