5 minutes reading time (995 words)

Hoe goed is het Brein van een Trainer/Coach?

81

In de afgelopen jaren heb ik me veel gefocust op het brein van Sporters, maar hoe zit het met het brein van Trainers en Coaches? Uiteindelijk wordt er van trainers en coaches verwacht dat ze sporters beter maken…  

Een trainer/coach is er verantwoordelijk voor dat sporters optimaal kunnen presteren. Het gaat hierbij om kijken, waarnemen, analyseren en anaticiperen door geschikte oefenstof aan te bieden. Hiernaast wordt er ook van een coach verwacht dat ze sporters mentaal goed voorbereiden op wat er gaat komen. Bij individuele sporten, zoals tennis of hardlopen, is het wat makkelijker omdat er 1 op 1 gewerkt wordt. Bij teamsporten zoals voetbal, hockey of basketball is het allemaal een stuk lastiger. Deze sporten zijn dynamischer en winst of verlies zit 'm in vele factoren. Op een hoger niveau gaat het spel een stuk sneller en worden details alleen maar belangrijker. Het is dan ook de kunst om details te gaan zien. Johan Cruijff omschrijft dit mooi in zijn boek: "Vaak zat ik langs het veld op een bal. Er waren dan mensen die zeiden dat ik lui was. Dat zou kunnen en iemand mag dat zeker denken, maar als ik stilzit zie ik meer dan wanneer ik beweeg. Zo zittend kan ik dan iemand beter analyseren en beter de details zien. Vaak details waarvan ik denk dat 99 procent van de mensen ze niet kennen, niet zien of ze zich niet realiseren".

Het verschil tussen kijken en waarnemen

Als coach moet je in staat zijn om alles te zien wat er gebeurt. Maar ziet hij of zij dit dan ook? Iedereen denkt van wel, maar toch ben je voor de meeste zaken, die recht onder je neus te zien zijn, blind. Dit fenomeen wordt 'inattentional blindness' genoemd. Onderzoekers Christopher Chabris en Daniel Simons hebben dit wetenschappelijk op de kaart gezet, kijk maar eens naar het volgende filmpje:

(Kijk eerst het filmpje en lees dan verder)

  En had je het de eerste keer in de gaten? Dit experiment is uitgevoerd op de Harvard Universiteit. De helft van de studenten bleek de gorilla niet te hebben waargenomen. Hoe is het toch mogelijk dat slimme studenten van Harvard een wandelende aap konden missen? Het ligt niet aan de ogen maar aan je brein dat de informatie over de gorilla niet verwerkt wordt. Dit is niet verwonderlijk want het brein krijgt elke seconden veel zintuigelijk informatie tegelijk te verwerken. Om te kunnen focussen op wat echt belangrijk is moet het brein keuzes maken en filtert het sommige informatie soms weg. Maar goed, je zult zeggen, mensen die getraind zijn in een vakgebied zullen die details toch niet missen? Want uiteindelijk gaat je brein details zien welke andere niet zien. In de medische wereld is een soortgelijk gorilla-experiment geweest. Radiologen – artsen die onder andere gespecialiseerd zijn in het maken en bestuderen van röntgenfoto's kregen de onderstaande foto te zien van iemands longen (Zie filmpje): 

 Valt je iets op aan de foto? Zie je iets bijzonders? Ook hier in de bovenstaande foto is een gorilla verstopt (Kun je hem niet vinden? Antwoord staat onderaan in de blog). Maar liefs 83 procent van de radiologen zag de gorilla volledig over het hoofd! Ze deden het gelukkig wel beter dan een controle groep – niet artsen. Ook werd het kijkgedrag van de radiologen gemonitoord en wat blijkt; dat sommige radiologen wel degelijk de gorilla hadden waargenomen En toch zei 83 porcent van de artsen achteraf dat ze geen gorilla hadden waargenomen. Dit kan dus ook makkelijk gebeuren bij ervaren trainers of coaches. Dus als we kijken naar een trainingsvorm dan is de kans heel groot dat we belangrijke zaken wel zien maar niet registreren.

Ons cognitieve proces van aandacht werkt namelijk als een soort schijnwerper. De 'schijnwerper' richt zich op één punt en onderdrukt actief wat er om de lichtstraal heen gebeurt. Zelfs als de schijnwerper (Zintuigen) iets waarnemen kan het zijn dat we iets niet goed meekrijgen. De hersenen houden zich alleen beizg met de taak waar je op dat moment mee bezig bent.

Verwachtingen

Een andere leuke theorie is wat hier bij aansluit is de kracht van verwachtingen. Ons brein richt zich voornamelijk op wat we verwachten te gaan zien. Gebeurtenissen die we verwachten te gaan zien zijn makkelijker te zien. Zaken die we niet verwachten zijn vervolgens ook een stuk moeilijker te zien. Een geweldig voorbeeld is te zien in het onderstaande filmpje:

 Je ziet een Qaurterback in American Football, hij krijgt de bal heel rustig in de handen gedrukt. Vervolgens loopt hij door de verdedigende linie van de tegenstander en begint als een gek te rennen. Het verdedigende team verwacht dat de bal hard naar achteren gegooid wordt en dat het spel begint. De schijnwerpers van de verdedigende spelers zijn hierop gericht en niet op het feit dat hij rustig de bal pakt en erdoorheen loopt. Dit is een mooi voorbeeld hoe makkelijk ons brein voor de gek gehouden kan worden. Zoals je ziet is ons brein makkelijk te manipuleren en de kans is groot dat we erg belangrijke details missen. In dynamische sporten zoals voetbal gebeurt er veel en als coach ben je verantwoordelijk voor de prestatie. Maar zie je wel alle belangrijke details? Volg je alleen de bal of let je ook op onderlinge afstanden? En let je bijvoorbeeld op je eigen ploeg en vergeet je de tegenstander? De kans is groot dat we door inattentional blindness supe veel details missen. Zelfs topcoaches zullen niet alles zien als we het onderzoek van de radiologen mogen geloven. Gelukkig staat de techniek niet stil en zijn we tegenwoordig goed in staat om alles achteraf terug te kijken. Maar dan is de vraag of ons brein wel alles registreert. Het is dus de van cruciaal belang om te weten wat relevant is voor de sporter en wat niet. Op deze manier kun je jouw schijnwerpers optimaal richten op wat belangrijk is. Of de tegenstander op het verkeerde been brengen zoals in het voorbeeld….. ;) 

(De gorilla staat rechtsboven in de long)

Gymzaalvloer 2.0, Train het Brein op deze Unieke M...
Profvoetballers onder de fMRI scan: Dit is het ver...