4 minutes reading time (733 words)

Lees hier de Mythe van Universele Emoties

229

Sport is emotie, deze bekende uitspraak wordt veelvuldig aangehaald. Maar hoe is ons brein nu ingesteld op deze emoties?  

Elke sport kent zijn eigen emoties die veelal voortkomen uit winst of verlies. Hoe groter het belang hoe heftiger vaak de emoties. Maar hoe zien wij emoties nu? En zijn deze ook universeel? Laten we eens beginnen met een klein experiment. Bekijk even de volgende foto uit een YouTube filmpje:  

Hoe beoordeel jij deze emotie? Is zij nu gefrustreerd? Boos? Pijn? Of juist heel blij? Het juiste antwoord is juist blijdschap bekijk het hele filmpje maar eens:

Serena Willams pakt in dit fragment een punt en is er zichtbaar blij mee. Een belangrijke constatering is dat emoties echt context afhankelijk zijn. Dit komt terug in het boek: "how emotions are made, the secret lof of the brain" van Lisa Feldman Barrett. De kans was groot dat, toen je het eerste plaatje zag, je dacht aan angst of terreur. Echter na het kijken van het filmpje zal je ongetwijfeld van mening zijn veranderd. Dit komt doordat je de context er bij hebt gezien. Maar hoe hebben je hersenen deze verschuiving tot stand gebracht? In de loop der jaren gaan wij als mensen gezichten herkennen. We weten bijvoorbeeld wat de gezichtsuitdrukking is voor woede of angst. Het gezicht van Williams wordt direct herkend door ons onbewuste brein als 'boos' of 'pijn'. Echter na het zien van het filmpje werd de context duidelijk namelijk een cruciale tenniswedstrijd winnen. Door deze informatie pasten onze hersenen de conceptuele kennis van tennis en winnen toe om de gezichtsconfiguraties te stimuleren. Deze stimulaties beïnvloedden opnieuw hoe je Williams' gezicht waarnam. In elk geval hebben je emotieconcepten je geholpen om betekenis aan het beeld te geven.

Onder normale omstandigheden ontmoeten we gezichten meestal in context, gehecht aan lichamen en geassocieerd met stemmen, geuren en andere omringende details. Deze details sporen je hersenen aan om concepten te gebruiken om je perceptie van emotie te stimuleren en te construeren. Daarom zie je op het volledige filmpje van Serena Williams triomf, geen terreur. In feite ben je afhankelijk van emotieconcepten elke keer dat je een andere persoon als emotioneel ervaart. Kennis van het concept 'verdriet' is vereist om verdriet te zien, kennis van 'angst' om wijde ogen als angstig te zien.

Volgens de klassieke opvatting van emoties zou je geen concepten nodig moeten hebben om emotie waar te nemen, aldus Lisa Fieldman. Deze visie is volgens Fieldman helemaal geïntegreerd is onze cultuur. Denk bijvoorbeeld aan series als Lie To Me waarbij personages aan één gezichtsuitdrukking genoeg hebben om de juiste conclusies te trekken. Dit is gebaseerd op de gestandariseerde gezichtsuitdrukking van bijvoorbeeld blijdschap of woede. Echter deze opvatting is volgens Fieldman nergens op gebaseerd. Volgens haar zijn emoties niet ingebouwd, maar gemaakt uit meer basale onderdelen. Ze zijn niet universeel, maar variëren van cultuur tot cultuur. Ze worden niet geactiveerd; jij hebt ze gemaakt. Ze ontstaan als een combinatie van de fysieke eigenschappen, een flexibel brein dat zich aansluit op de omgeving waarin het zich ontwikkelt, en je cultuur en opvoeding. Emoties zijn echt, maar niet in de objectieve zin dat moleculen of neuronen echt zijn. Ze zijn echt in dezelfde zin dat geld echt is - dat wil zeggen, geen illusie, maar een product van menselijke overeenkomst, aldus Fieldman.

Het boek How Emotions Are Made is een zeer aan te raden boek met daarin een verhelderende visie op emoties. De auteur beschrijft een duidelijk wetenschappelijk onderbouwde visie die ik hierboven in een notendop heb proberen te omschrijven. Als mens en vooral als coach probeer je spelers te helpen om betere sporters te worden. De tip die Fieldman probeert mee te geven is dat een boos of verdrietig gezicht contextueel afhankelijk is. Het kan dus zijn dat sporters gebeurtenissen van thuis of op het werk meenemen naar het veld. Dit kan een trigger zijn voor emoties dat niks te doen heeft met de training of wedstrijd. Dit is vergelijkbaar met het beeld van Serena Williams. Probeer de context te begrijpen dan kan dit helpen. Ik geef ook als eerste toe dat dit makkelijker gezegd dan gedaan is. Deze blog is uiteraard een mini tipje van de ijsberg op het gebied van emoties en alles wat er bij komt kijken.

Bronnen:

Foto: Screenshot Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=rFMPF-JkDq8&ab_channel=TennisTopShots

Barrett, L. F. (2018). How emotions are made: The secret life of the brain. Pan Books. 

Staar naar het team dat je wilt worden!
100 miljoen bespaard met Social Learning!
 

Reacties

Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft
Gast
vrijdag 22 oktober 2021

Captcha afbeelding

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://sportbrein.com/