5 minutes reading time (962 words)

Mindsetprincipes, een aanvulling?

156

Voetbaltrainers gebruiken veelal spelprincipes in het coachen en benaderen van spelers. Principes bij Aanvallen, Verdedigen en omschakelen. Misschien zijn 'Mindsetprincipes' een aanvulling?

In de opbouw overtal Creëren, Restverdediging, As dicht houden en de bal richting de zijkant pressen zijn enkele voorbeelden van Spelprincipes die trainers gebruiken tijdens wedstrijden en trainingen. Deze basisprincipes worden vaak gecategoriseerd in Aanval, verdedigen, Omschakelen naar aanval en Omschakelen naar verdedigen. Middels posters of in voorbesprekingen komen deze principes veelvuldig terug. Maar missen we dan geen categorie? Namelijk mindsetprincipes? Dus met welke mindset ga je de wedstrijd in? En wat doe je als het lastiger wordt? Welke basis instructies hanteren we dan? Onze gedachtewereld en keuzes in het veld bestaan natuurlijk niet alleen uit het reageren op externe prikkels. Er zijn intenties, doelen en mindset die hier vaak de basis van vormen.

'Spelprincipes' kan ook gekoppeld worden aan framing. Met framing wordt bedoeld dat je met een woord een bepaald beeld oproept in je brein. Dit beeld wordt geschetst in ons onbewuste brein. Neem bijvoorbeeld het woord klimaatverandering en de opwarming van de aarde. Beide woorden betekenen hetzelfde echter de kans is groot dat opwarming van de aarde meer 'pijn' doet dan klimaatverandering. Echter de kunst is dat de juiste beelden en verbanden gekoppeld worden aan een spelprincipe of frame. Natuurlijk ben je als trainer hier wekelijks mee bezig en probeer je spelers op een impliciete of expliciete wijze duidelijk te maken hoe je als coach een spelprincipe voor je ziet.

In de afgelopen jaren heb ik verschillende blogs geschreven over het brein en de creatie van een mindset. Hieronder heb ik een korte opsomming gemaakt met argumentatie welke Mindsetprincpes een trainer kan gebruiken. Laat ik voorop stellen dat er vele andere mogelijke principes zijn.

Deel met z'n allen dezelfde mindset (Inclusief Trainer)

​Principe 1

In de biografie van Massimiliano Allegri wordt het mono-idee opgebracht. Dit houdt in dat spelers, trainers en begeleiding met hetzelfde idee / gedachten de wedstrijd en training ingaan. Het is ook cruciaal dat dit idee door iedereen gedragen wordt gedurende de hele wedstrijd. Zo kan de gedachten van 'resultaat behalen' door een doelpunt gewijzigd worden in: 'Het is nu toch al gebeurd, we zijn er bijna en de tegenstander is tot nu toe niet in staat gebleken om ons zorgen te baren'. Beste voorbeeld is misschien Ajax - Tottenham Hotspur, halve finale champions league. Waarschijnlijk zal er een ongemerkt een disbalans geweest zijn in gedachten / mindset van de Ajaxcieden. In plaats van de bovenstaande gedachten zal iedereen zich moeten vinden in: "We verslappen, maar met dit resultaat kwalificeren we ons. Laten we ons op concentreren op de beste manier omgaan met balbezit".

Accepteer dat er negatieve gedachten zullen zijn. 

Principe 2

Gedurende de wedstrijd zullen er altijd momenten zijn waarin negatieve gedachteneven de overhand nemen. Bijvoorbeeld bij een doelpunt tegen of een foute pass. Vaak vertaalt dit zich in het verbloemen van de negatieve gedachten of er een positieve draai aan te geven. Echter hoe harder je probeert te verzetten tegen negatieve gedachten, hoe sterker ze vaak terugkomen. Een metafoor die vaak gebruikt wordt is het onderwater duwen van een strandbal. Het kost je veel moeite om de bal onder water te krijgen, na een paar seconden springt deze bal vaak weer op. Het is prima om pijn en emoties te voelen als we tegenslag krijgen. Door de pijn te accepteren, en aan onze acties en gedrag te werken, zullen we eerder leren. Acceptatie en Commitment Therapie is een 'nieuwe' vorm om sporters Cognitief flexibeler te maken (ACT). ACT probeert mensen uit hun hoofd te halen, door gedachten te verdraaien. Denk bijvoorbeeld eens aan de laatste keer dat je een heel zuur snoepje hebt gegeten, en hoe dat snoepje in je mond, over je tong en langs je kiezen gleed. Voel je het zuur al in je kaken? Net echt, toch? Dit is precies wat er gebeurd is met sommige woorden in jouw hoofd. Bekijk het onderstaande filmpje maar eens, die geeft een mooie weergave van hoe negatieve gedachtes keuzes kunnen beïnvloeden:

"Veel trainers overschatten hoe ge­makkelijk gedachten te veranderen zijn en hoeveel invloed die gedachten hebben op prestaties. Ze zijn vaak op zoek naar controle, en denken: als een speler maar genoeg zelfvertrouwen heeft, dan presteert hij goed. Maar er is nog nooit een medaille uitgedeeld voor degene met het hoogste zelfvertrouwen. " (High Performance Academy van Sportpsycholoog Kelly Dekker).

'Speel als je beste wedstrijd ooit'

Principe 3

Wanneer je iemand in een intense stemming brengt en op het hoogtepunt van deze stemming een specifieke externe stimulus geeft, worden deze stimulus en stemming neurologisch met elkaar verbonden, oftewel 'ankering'. Deze theorie komt uit het NLP, Neuro Linguïstisch Programmeren. Heeft je team een goede wedstrijd gespeeld en gewonnen? Geef spelers ondanks de euforie een korte opdracht mee om dit gevoel te ankeren. Dit kan bijvoorbeeld een muzieknummer zijn. Dit nummer kan vooraf de volgende wedstrijd gedraaid worden zodat spelers het positieve gevoel weer terughalen. Jurgen Klopp, coach van Liverpool, doet dit ook door de volgende woorden te gebruiken: "Speel zoals je je beste wedstrijd ooit hebt gespeeld", luister maar:

Wat ik met deze blog heb willen schetsen is de rol van gedachtes / mindset die door het brein schieten van een voetballer. 'Een pass van A naar B is niet alleen die pass, een technische uitvoering, maar daar zit een heel mens achter. Dat mens wordt beïnvloed door de geest.' Deze uitspraak van Louis van Gaal is een fantastische weergave van de rol van gedachtes en het brein. Voetbal wordt ook wel omschreven als Chaos, en gedachtes zullen dan ook razendsnel wisselen. Cognitieve flexibiliteit is hierin wel het sleutelwoord, iets wat Bjorn Krenn en z'n collega ook aanduiden in wetenschappelijk onderzoek. Mindsetprincipes kunnen een aanvulling zijn naast de vaak gebruikte spelprincipes.

The Bayesian Brain