3 minutes reading time (699 words)

Twee Sportbreinen? Of toch 1 Sportbrein?

About2

Na een korte vakantie periode is Sportbrein weer helemaal opgeladen voor een nieuw seizoen! Aftrappend met een theorie dat mensen twee hersenhelften hebben, of toch 1?

In de 'vakantie' heb ik weer verschillende boeken en artikelen gelezen over het menselijk brein en sport. Zo heeft Roger Sperry de Nobelprijs gewonnen door zijn ontdekking dat ons brein uit twee hersenhelften bestaat die informatie op een geheel eigen manier verwerken. Vervolgens zijn er vele boeken en artikelen geschreven over 'linker' en 'rechter' manier van denken. De meest simplistische manier die omschreven wordt is dat onze linkerhelft voornamelijk gericht is op analytische processen (Verbale, Analytische) en ons rechterhelft juist meer creatief is. Andere bronnen zeggen dat de linkerhersenhelft juist gespecialiseerd is in fijnmazige verwerking van informatie. De rechterhersenhelft is gespecialiseerd in de verwerking van grootschalige, algemene of ruwe aspecten van objecten of concepten. In het boek 'Dyslexie als kans' wordt dit op een leuke manier omschreven: "De verschillen tussen de linker- en de rechterhersenhelft kan samengevat worden door te stellen dat ze gespecialiseerd zijn in respectievelijk de bomen (Linkerhersenhelft) en het bos (Rechterhersenhelft). Hier op aansluitend kwam ik de duim metafoor tegen: "Sla ja handen in elkaar zonder erbij na te denken, welke duim ligt bovenop?". Volgens deze theorie heb je als de linkerduim bovenop ligt een dominante rechter hersenhelft. Als de rechterduim bovenop ligt heb je een dominante linker hersenhelft. (Zie het filmpje)

Het bovenstaande stukje had ik al helemaal in m'n hoofd en ik was druk bezig om deze theorie├źn te vertalen naar het veld. Maar er blijkt een zeer grote groep wetenschappers die benadrukken dat de linker/rechter hersenhelft theorie totaal niet klopt met de werkelijkheid. Onderzoeker Nielsen en zijn collega's hebben in 2013 een onderzoek gepubliceerd waarin 1000 proefpersonen onderzocht met een fMRI. De afkorting fMRI staat voor functional MRI, functional Magnetic Resconance Imaging en is een speciale MRI-techniek die wordt gebruikt in het moderne hersenonderzoek waarbij de activiteit van de hersenen door middel van een computer zichtbaar wordt gemaakt in een driedimensionaal beeld. Elke proefpersoon kreeg de opdracht mee om nergens over na te denken voor 5 a 10 minuten zodra ze onder de scanner lagen. Dit 'rustende' brein werd vervolgens onderzocht naar welk gebied het meest actief was. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat er geen specifiek brein gedeelte actief werd gedurende de test. Dit wil niet zeggen dat sommige mensen niet meer creatief of analytisch zijn, maar het is niet toe te schrijven naar een bepaalde breinhelft. Dit wordt ook onderstreept door Nederlandse hoogleraren, zo zegt Jurriaan Witteman van de Universiteit van Leiden tegen Trouw (Trouw, 2014): "Veel mensen denken dat de linkerhersenhelft rationeel is en taal herbergt en dat rechts emotioneel is en creatief. Maar onze studie laat zien dat het onderscheid tussen beide hersenhelften genuanceerder is dan wat meestal wordt gedacht. Beide hersenhelften zijn actief bij de waarneming van zowel talige als emotionele spraakmelodie. Het is lang niet zo zwart-wit als de populaire opvatting wil."

De bovenstaande tekst heb ik verschillende malen aan moeten passen, aangezien ik me in eerste instantie had gefocust op de twee verschillende breinen. De Action van Jan Hijbers en Peter Murphy is ook grotendeels gebaseerd op de kennis dat het menselijke brein uit verschillende delen bestaat. Deze theorie, die veel coaches gebruiken, heeft een eclectische achtergrond en steunt hoofdzakelijk op empirisch bewijs. Maar wat doet de praktijk met deze informatie? Zo wordt er ook wel gesteld dat op school vaak geleerd wordt om onze 'linkerhelft' te gebruiken, doordat leerlingen veel verbaal benaderd worden maar ook analytische zaken moeten uitpluizen, rationeel of conclusies trekken en logische / lineair redeneren. Terwijl creatief bezig zijn, relationeel redeneren en een visueel benaderen door middel van mindmapping of beelden ondergeschikt blijven. Ik denk dat er wel een kern van waarheid inzit, echter wetenschap geeft aan dat het niet perse om links of rechts gaat maar beide hersenhelften worden gebruikt. Als coach trainer zal je bijvoorbeeld het simpele duimtestje kunnen doen om vervolgens je leerstijl aan te passen specifiek aan de persoon. Nu geef ik wel toe dat dit misschien wel erg simplistische gedachten is, aangezien Action Type of dat er andere leerstijlen beschikbaar zijn. Later meer over Action Type en het brein!

Onderzoek naar Werkgeheugen training en Profvoetba...
Spelprincipes, dit gebeurt er in het Sportbrein (F...