3 minutes reading time (672 words)

De Neurowetenschap van een Flowstate

159

Liverpool lijkt momenteel niet te stoppen, met een reeks ongeslagen wedstrijden in de Premier League zitten ze behoorlijk in een 'Flow'. Maar hoe werkt dit nu in ons brein?

Wie kent het niet dat je met iets bezig bent waardoor je tijdsbesef compleet verliest en de tijd voorbij vliegt. Of dat dat je extreem geconcentreerd en doelgericht bent. Dit zijn allemaal kenmerken van Flow. Deze term werd in de jaren 70 / 80 opgebracht door de Amerikaans/Hongaarse psycholoog Mihaly Csikszentmihaly (Spreek deze naam maar eens uit ;)). Hij omschrijft deze toestand als iemand die zich uitgedaagd, verbonden, verantwoordelijk voelt of erg geïnteresseerd is. Een flowstate is voor iedereen mogelijk, tijdens het studeren tot een sportwedstrijd. Maar wat gebeurt er nu precies in het brein? Om deze vraag te beantwoorden heb ik gebruik gemaakt van het wetenschappelijk artikel: Neurocognitieve mechanisms of flow state. Deze studie is uitgevoerd aan de universiteit van Exeter door David J. Harris en zijn collega's. Om even een duidelijk beeld te geven hoe een flow state ervaren wordt door sporters raad ik je aan om even het volgende filmpje te kijken:

In het filmpje vertellen verschillende sporters hoe ze een flow ervaren. Davids omschrijft in zijn studie dat er 3 condities de basis vormen van een flow en dit zijn: Duidelijke doelstellingen, directe feedback en een goeie balans tussen de uitdaging en de vaardigheid. Maar hoe vind je nu deze flow? Dit is natuurlijk de meest cruciale vraag. Hierover wordt het volgende omschreven door Davids en zijn collega's: focus, preparation, motivation, arousal and positive thoughts. Oftwel Focus, voorbereiding, motivatie, opwinding en positieve gedachten. Echter hij geeft direct een duidelijke kanttekening bij deze factoren: deze eigenschappen zijn namelijk gebaseerd op een experimentele benadering, door flow te bestuderen. Er kan namelijk een verschil zitten met het oproepen van een flowstate in de praktijk en de theorie hierover.

Ondanks deze uitdaging hebben verschillende onderzoekers het geprobeerd om hersenen van sporters te bestuderen in een Flow state. Dit door middel van visualiseren en meetinstrumenten als een MRI en fMRI. De uitkomsten zijn niet echt schokkend te noemen. Zo zijn de hersengebieden die verantwoordelijk voor aandacht meer actief. Het zelfbewustzijn wordt verminderd, positieve emoties worden opgewekt in de hersenen en automatische acties nemen de controle over. Dit laatste is in mijn optiek een belangrijke ontdekking. Snelle handelingen zijn meestal onbewuste uitvoeringen van vooraf geautomatiseerde patronen. "Neem bijvoorbeeld vechtsporters. Als ze overtuigd van zichzelf zijn, kunnen ze heel snel reageren op hun tegenstander. Maar bij twijfel verliezen ze gemakkelijk, omdat ze erbij gaan nadenken. Bewuste keuzes kunnen verrassend traag gaan", aldus Chris van de Togt (NRC).

De flowstate is inmiddels een zeer bekende term in het sportlandschap.De kunst voor een trainer / coach is om zodanig voorwaarden te creëren dat spelers in een flowstate komen. Echter dit is veel makkelijker gezegd dan gedaan. Zeker voor teamsporten, zoals voetbal (waar een team minimaal bestaat uit 14 individuele spelers) is het geen gemakkelijke taak om de 'Flow' knop te activeren. In het ideale plaatje beschikken spelers over het zelfregulerend vermogen om deze 'knop' bij elkaar te activeren. Wat een coach wel kan doen is zorgen voor de optimale voorbereiding, motivatie, opwinding en positieve gedachten. Dit zijn vaak de motivatiespeeches voorafgaand aan de wedstrijd of in de rust. 

Met deze blog heb ik je een globaal idee willen geven wat er gebeurt in de hersenen tijdens een flowstate. Als afsluiter heb ik een fragment uit de film The Matrix. In een Flow ervaren sporters dat de tijd langzamer gaat. "Elke seconde voelt als een uur", hoor je sommigen zelfs zeggen. In verschillende films wordt dit verschijnsel soms leuk weergegeven. Een van deze films is de The Matrix waarbij hoofdkarakter Neo tijd kan verlangzamen op sommige momenten. Zo langzaam dat hij in staat is om kogels te ontwijken. Deze state of mind is misschien ook te vergelijken met Sporters die zich in een Flow wanen. Kijk maar:

  Mocht je meer informatie willen over FLOW state? Bekijk hier de TED talk van Mihaly Csikszentmihaly, grondlegger van flow:

Mindfulness, een unieke Brein kans!
Dit is wat we van Soldaten kunnen leren!
 

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://sportbrein.com/