6 minutes reading time (1137 words)

Dit is Waarom Rationele beslissingen in werkelijkheid Intuïtieve besluiten zijn (Cognitive bias)…

115

Mensen maken dagelijkse onbewuste beslissingen die we, als we er écht rationeel over zouden nadenken, misschien nooit zouden nemen (Bijv: Roken).Misschien is dit ook wel de verklaring waarom Van Gaal niet geslaagd is bij Manchester United?

Hoe komen beslissingen nu tot stand in de sport en waarop worden deze keuzes gebaseerd? Deze vragen houden mij dagelijks bezig. In mijn zoektocht kom ik steeds weer nieuwe theorieën tegen die deze vragen voor een deel beantwoorden. Een bekende wetenschapper die het beslissingsgedrag bij mensen heeft bestudeerd is Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman. In zijn filosofie bestaat ons brein uit twee systemen, namelijk Systeem 1 en Systeem 2:

Systeem 1 is het 'denken' dat weinig moeite kost. Dit gebruik je dan ook in alledaagse situaties bijvoorbeeld om iemands stemming in te schatten. Het kost geen inspanning en gaat vaak op de automatische piloot. Dit systeem is ook niet in staat om te analyseren want dit vergt diepere, rationeeel en overwogen 'denken' waar je moeite voor moet doen. Dit alles gebeurt namelijk in ons tweede systeem.

Systeem 2 gebruik je bijvoorbeeld wanneer je ingewikkelde rekensommen moet oplossen, complexe rationele verbanden moet leggen, gecontroleerde, doelgerichte of bewust gerichte aandacht. Er wordt ook gesteld dat dit systeem ons waarschijnlijk onderscheidt van dieren.

Informatie die we binnen krijgen door onze zintuigen wordt verwerkt door ons brein. Echter de meeste mensen denken dat we beslissingen maken met ons verstand (Systeem 2). Dus dat we doormiddel van onze executieve vaardigheden een rationele beslissing maken. Maar is wel zo? Bekijk eens het onderstaande plaatje… (Fotobron: thecut.com)

Hoe interpreteer je nu de middelste letter? Dit is natuurlijk erg afhankelijk van de horizontale of verticale leesrichting. Lees je van boven naar beneden zie je waarschijnlijk een 13, lees je van links naar rechts dan de kans groot zijn dat je een B leest. De keuze van interpretatie (13 of B) is erg vergelijkbaar hoe we dagelijks informatie tot ons nemen. Vervolgens wordt op basis van de interpretatie vaak de beslissing onbewust genomen (Systeem 1). We denken vaak een rationele beslissing te maken terwijl het in werkelijkheid een intuïtief besluit is. Op zich is dit niet verwonderlijk aangezien we dagelijks 10 000 (Mirco) Beslissingen nemen. Professor Kahneman stelt dat ons brein lui is aangelegd, het is immers ook onmogelijk alle beslissingen bewust te nemen bij alle prikkels die op ons af komen. Deze onbewuste besluiten, die we denken rationeel te maken, wordt ook wel omschreven als Cognitieve bias. Professor Daniel Kahneman heeft samen met zijn collega Amos Tvensky hier onderzoek naar gedaan. Neem bijvoorbeeld dat wij mensen onbewust informatie overschatten, denk bijvoorbeeld aan roken. Dat roken slecht is weten de meeste gebruikers wel, echter deze informatie wordt vaak overschat of onbewust weerlegd. 'Ik ken iemand die 100 is geworden en hij rookte elke dag een pakje per dag', zijn vaak stellingen die aangereikt worden om roken te verantwoorden. Er zijn inmiddels vele cognitieve vooroordelen omschreven die ons onbewust beslissingen laten maken. In de onderstaande infographic van Business insider worden 20 cognitieve biassen opgesomd:

Maar laat ik weer even terug komen op de Sport. Deze week kwam ik een interessant artikel tegen op nu.nl over sterspeler Wayne Rooney! In dit artikel vertel hij over zijn tijd met Van Gaal: "Van Gaal kreeg het ook zwaar te verduren, maar intern zei ik tegen de spelers dat we het zelf beter moesten doen", aldus Rooney tegen The Telegraph. De topscorer aller tijden van United geeft hoog op over de oud-bondscoach van Oranje en ook van Mourinho. "Van Gaal bereidde ons briljant voor, maar we voerden het niet goed uit op het veld." Rooney is erg te spreken over hoe Van Gaal ze voorbereidden op de wedstrijden die kwamen. Interessant is dat hij zegt dat `we het zelf beter moesten doen`. Als we dan even inzoomen op het brein van een speler dan kan het goed zijn dat sommige spelers Rationele beslissingen (Instructies van Van Gaal) in werkelijk Intuïtief besluiten (Andere keuzes in het veld). Als we dit koppelen aan de verschillende cognitieve biassen die omschreven zijn dan kun je bijvoorbeeld denken aan ´te zelfverzekerd´, waardoor ze grotere risico's nemen. Een andere bias is beschikbaarheidsheuristiek, dit begrip betekent dat we vaak informatie overschatten.Zo kan een trainer wijzen op de gevaren van een tegenstander maar deze bias (overschatting) kan ervoor zorgen dat niks of weinig met de informatie gedaan wordt. "De manager kan nog zo veel doen, maar uiteindelijk komt het neer op de prestatie van de spelers en de ploeg", aldus Rooney.

Natuurlijk kan ik het niet bewijzen dat dit de een reden is waarom het niet draaide bij Manchester United in de tijd van Van Gaal en zullen er meerdere factoren een rol hebben gespeeld. Kahneman wil met de cogntieve biassen aangeven dat de waarde van de informatie die we tot ons nemen afhangt van de manier waarop we het interpreteren. En op het moment dat we ergens een oordeel over hebben geveld denken we hierover rationele beslissingen te nemen maar in werkelijkheid ligt een van de vele cogntieve biassen ten gronslag gaan aan het beslissingsproces. Als trainer/coach is het dus de kunst om te kijken hoe spelers informatie interpreteren, en of het onbewust juist wordt toegepast. In de wetenschap van leren en gedragsverandering wordt ook wel de theorie van Maslow gebruikt:

Maslow onderscheidt verschillende fases als het gaat om aanleren of gedragsverandering. Als eerste is er onbewust onbekwaam, dat wil zeggen dat een persoon zich niet bewust is van bepaalde kennis en dat hij dit ook niet beheerst. In de tweede fase wordt de persoon bewust onbekwaam, dit betekend de lerende zelf bewust van worden, dat hij iets miste en moet bijleren. Vervolgens gaat de trainer met de persoon op zoek naar oefeningen. Dit de derde fase; bewust bekwaam. Hij of zij is bewust bezig met de gewenste kennis, vaardigheden of competenties eigen te maken. Zodra de vaardigheid of competentie eigen gemaakt is zonder dat de persoon er zich ervan bewust is dan is hij onbewust bekwaam. Dit schema is een dynamische geheel kan steeds bijgesteld worden. Voor een trainer is het dus belangrijk dat fase 2 (Bewust onbekwaam) en fase 3 (Bewust bekwaam) de juiste informatie wordt opgepikt. Een cognitieve bias is namelijk zo gemaakt op basis van de interpretatie van de informatie die de sporter oppikt.

Al samenvattend moeten wij mensen ruim 10 000 (Micro) beslissingen op een dag nemen. Veel van deze beslissingen worden onbewust genomen. Bij sommige van deze onbewuste beslissingen zit een cognitieve bias ten grondslag. Voor een trainer / coach is het de kunst om een bias te herkennen om vervolgens dit te tackelen. Voor jeugdtrainers is het de zaak om onbewuste beslissingen (Onbewust bekwaam) zo goed mogelijk aan te leren. Dit kan middels verschillende fases van Maslow. Sportbrein werkt sinds kort met de revolutionaire ACT methode (Acceptatie en Commitment Therapie) om het onbewuste gedrag te sturen, hier later meer over!

Successen behalen in de sport? Lees hier alles ove...
Lees hier hoeveel informatie een sporter oppikt ti...