4 minutes reading time (888 words)

Is dit waarom het Nederlandse Voetbal zo moeilijk verandert??

100

Het geboortemaand effect, 'Laptoptrainers',Scouting, Periodiseren, Nieuwe wedstrijdvormen, Geen straatvoetbal meer en de 'PlayStation generatie'. Dit is slechts een kleine greep uit de voetbaltopics Anno 2018. Een verrassende verklaring vanuit ons (Sport)Brein waarom innovaties zo lastig te implementeren zijn…

Twitter is een geweldig medium geworden voor de enthousiaste sportliefhebber. Dagelijks verschijnen er heldere en interessante inzichten van professionals. Trainers of ervaringsdeskundigen delen hun mening over de huidige voetbalwereld. Wekelijks worden er verschillende problemen uitgelicht en oplossingen aangedragen. Gelukkig worden deze tips en tricks steeds meer overgenomen in de vaak stroeve en conservatieve voetbalwereld. 

Zo houdt KNVB bij de JO9 en lager geen standen meer bij. "Om het plezier, en niet zozeer de eindstand te benadrukken, worden vanaf dit seizoen in principe geen uitslagen en standen meer gepubliceerd. Wel worden de uitslagen van wedstrijden bijgehouden om de speelsterkte per team te bepalen en op basis daarvan eventueel teams te herindelen", aldus de KNVB. 

 Verliesaversie

De angst om te verliezen is vaak groter dan de ambitie om te winnen. Dit wordt ook wel 'verliesaversie' genoemd. De onderzoeker Daniel Kahneman won zelfs een Nobelprijs met deze theorie (Loss Aversion). Het proces van ´verliesaversie´ vindt plaats in ons brein. In de amygdala, of ook wel het reptielenbrein genoemd, worden onze emoties verwerkt. Onderzoek toont aan dat ons brein emoties voor laat gaan op de ratio. Angst om iets te verliezen weegt zwaarder dan het winnen. Mensen zijn bereid om grotere risico's te nemen om verlies te voorkomen dan bij het maken van winst. Hier spelen markerteers dan slim op in, denk bijvoorbeeld aan ´laatste kans´ actie of 'mis geen wedstrijd meer van je favoriete club' (reclame Fox Sport)

.Een andere interessante theorie is de ´endowned progress´. Dit houdt in dat mensen meer waarde hechten aan iets wat zij bezitten en dan iets wat ze niet bezitten. Even een heel simpel voorbeeld in de sport, hoe vaak zie je dat een ploeg met 2-0 voorstaan. Er lijkt geen wolkje aan de lucht, er wordt goed gespeeld en de kans is groot dat de score vergroot wordt. Maar in plaats van dat de score vergroot wordt, gaat het soms compleet mis. Coaches hoor je dan naderhand ook wel eens praten over: 'Er sloop een bepaalde gelatenheid in de ploeg'. Misschien is dit te verklaren met deze theorie: spelers denken: "Wij al hebben al 2 doelpunten en daar hechten wij meer waarde aan dan iets wat we niet bezitten (3-0, 4-0)". Automatische reactie is dus dat we op 'safe' willen gaan spelen en zo slordiger worden en alsnog met 3-2 verlies van het veld afgaan. Statistieken laat ook zien dat de kans groter is om te verliezen als je met een 1-0 voorsprong de rust in gaat. Dit sluit dan ook aan op de theorie van verliesaversie. Onderzoek zegt dan dat we ergens van gaan houden zodra we het idee hebben het kwijt te kunnen raken.

Veranderingen

Loss Aversion en Edowned Progress geven misschien een verhelderende blik waarom het zo lastig is om te innoveren binnen de sport. Door ons Sportbrein willen wij als mens niet verliezen. In de praktijk betekent dit dat sommige trainers of coaches dit proberen te voorkomen. Afgelopen vrijdag gaf Peter Hyballa een demo training op het trainerscongres in Zwolle: "Jullie Nederlanders koesteren balbezit, tikki terug of breed, terwijl je juist moet durven om de bal diep te spelen. Vooral bij jeugdvoetbal moet je risico's durven te nemen". Deze speelstijl kan dus te verklaren zijn door de angst van het verliezen. Dit is ook wel te verklaren door de externe druk die trainers en spelers ervaren. Op hoogste niveau is dit vaak de publieke opinie gestuurd door verschillende media kanalen. Op micro niveau kan dit bijvoorbeeld door ouders zijn. Met als gevolg dat spelers of trainers keuzes gaan maken wat op korte termijn resultaat oplevert.

Daarnaast kan dit ook een verklaring zijn voor de leuke playoff wedstrijden. Neem Sparta of Roda JC, Allebei eredivisionisten krijgen het extreem lastig tegen ploegen uit de middenmoot Jupiler league. Deze clubs hechten erg veel waarde aan hun eredivisieplek. Door de Edowned Progress (Dat mensen meer waarde hechten aan iets wat zij bezitten en dan iets wat ze niet bezitten) wordt de druk op de spelers verhoogd. Deze druk wordt opgelegd door de media, clubs en trainers en zichzelf. Met als gevolg dat deze druk zich vertaalt in spanningen die verlammend gaan werken. Terwijl de kleinere ploegen vrijuit kunnen voetballen omdat ze niet simpelweg niks te verliezen hebben.

Zoals ik in het begin van mijn blog al noemde zijn er vele goeie oplossingen om het jeugdvoetbal te verbeteren. Innovaties worden ook geremd door verliesaversie, omdat 8 jaar geleden het juist goed ging met het Nederlands voetbal zag niemand de noodzaak. Dus waarom voor iets nieuws kiezen terwijl we juist nu goed bezig zijn? Maar goed deze korte termijn gedachte heeft er toe geleid dat we de afgelopen jaren hard zijn afgegleden. Simpel gezegd in deze tijd hebben we niks niks meer te verliezen. Dit haalt de druk weg om de van de oude manier van opleiden te beschermen. We moeten simpelweg wel.

Er zijn gelukkig ook genoeg professionals die een uitzondering zijn op de bovenstaande regel. Deze trainers of bestuurders reageren niet op emoties maar kunnen oordelen op Ratio. Op Ratio besturen betekent dus dat er niet geregeerd wordt op korte termijn maar dat er gekozen wordt voor de lange termijn.

Later meer over deze theorie..

Leer hier alles over de 'Neuromythes' in Sportcoac...
Leer hier alles over de Hersengolven die door ons ...