4 minutes reading time (701 words)

Relational Frame Theory (RFT)

129

Trainers en coaches zijn dagelijks bezig met gedrag verandering. Maar hoe wordt gedrag nu aangeleerd in het brein? Relational Frame Theory (RFT) geeft antwoord op deze vragen..

Dagelijks ben ik bezig om het brein beter te begrijpen. Door literatuur en wetenschappelijk kennis kom ik dan ook geweldige inzichten en theorieën tegen hoe ons Sportbrein nu eigenlijk werkt. De vraag hoe gedrag wordt aangeleerd is misschien wel de meest complexe en leuke breinvraag die er is. Want uiteindelijk zijn trainers / coaches dagelijks bezig om gedrag van sporters te sturen. In deze blog ga ik dieper in op het aanleren van gedrag.

Wij mensen hebben het vermogen om relaties te leggen tussen allerlei zaken. Taal is het belangrijkste hulpmiddel om continu verbanden te leggen. Het aanleren van gedrag en het verbanden leggen is de basis van de Ralational Frame Theory dat ontwikkeld is door Proffessor Steven Hayes.

Ons brein wordt ook wel eens vergeleken met een rekenmachine zonder een minus of delete knop. Stel ik kom je volgende week tegen en ik zeg: Je krijgt €1000.- als je me de drie cijfers vertelt die in de titel stonden, wat zijn ze? Dan is de kans heel groot dat je dit nog weet. Stel ik vraag je de volgend jaar weer dezelfde vraag wat de cijfers waren, kun je het nog opnoemen? En wat over 10, 25 of 50 jaar, zal je de cijfers dan nog weten? Natuurlijk is deze dit een beetje gechargeerd en kan je helaas geen €1000,- winnen maar eenmaal opgeslagen kun je vervolgens de informatie (bijna) niet meer deleten. Maar je vergeet toch wel eens wat? Ja dat klopt, informatie wordt wel opgeslagen in het brein en als het weer geactiveerd wordt kun je er over beschikken. Neem bijvoorbeeld fietsen, iets wat je leert als klein kind en als je vervolgens 20 jaar niet meer fiets zal je in het begin even moeten wennen maar je hoeft niet alles opnieuw te leren.

Maar hoe zijn wij mensen nu in staat om iets aan te leren? In de RFT wordt er onderscheid gemaakt tussen de klassieke en operante conditionering.Als eerste krijgen we de Klassieke Conditionering, dat gedrag aanleert doormiddel van associatie. Soms hoor je muziek waar je directe een positieve of negatieve herinnering aan hebt. Het gaat dus om de relatie tussen een stimuli (Muziek in dit geval) en de gebeurtenis. Even een praktische voorbeeld in de sport: In de kleedkamer wordt er vaak muziek afgespeeld zodat spelers ontspannen kunnen toeleven naar een wedstrijd. Als coach kun je spelers bewust maken van de associatie van een bepaald liedje en een focus die uiteindelijk kan leiden tot een goede wedstrijd. Operante conditionering is gedrag aanleren op basis van beloning of straf. Dus een handeling die je maakt heeft tot gevolg dat het gedrag aangepast wordt. Het is continu een samenspel van stimuli (Context) dat gedrag bepaalt, vervolgens zorgt de consequentie of dit gedrag herhaald wordt.

Bekijk het onderstaande filmpje maar eens, dat, als je de context verandert, je ook het gedrag kunt aanpassen:

Je ziet dat mensen eigenlijk altijd de roltrap pakken ipv de normale trap. Door de normale trap aan te passen in verschillende piano toetsen proberen de makers het gedrag op een impliciete manier te sturen. In de RFT wordt dit verschijnsel als volgt omschreven: De aanwezigheid van de piano toetsen (Context) kan ervoor zorgen het gedrag mensen stimuleert om de trap te pakken. Door er een Fun factor aan toe te voegen is het plotseling leuk om de trap te pakken. De consequentie van het gedrag is dat men in beweging is, wat natuurlijk gezond is.

Een andere belangrijke factor binnen RFT is taal, want uiteindelijk is alles verbonden aan de uitspraken en gedachten die we dagelijks hebben. Taal kan los van de gebeurtenis de context van gedrag bepalen, zelfs als dit gedrag vervelende consequenties heeft. Het werk van een opleider / trainer is talig, en dus is een tip om altijd kritisch te kijken hoe je taal gebruikt.

Al samenvattend geeft RFT inzicht in het gedrag van mensen, en dat gedachtes gestuurd worden door het willekeurig verbanden leggen die in principe inhoudelijk niet te sturen zijn. Later meer hoe deze theorie ingezet kan worden in aanleren van sportspecifieke situaties.. 

+- 2500 Verschillende gedachten per Wedstrijd. Een...
Mis geen Penalty of Vrije trap meer door deze ‘Bre...